fbpx

คำศัพท์เกี่ยวกับลีน (lean)


() เนื่องจากปัญหาอย่างหนึ่งในการเรียนรู้เรื่องลีน คือ เรื่องคำศัพท์ค่อนข้างจะมีมากมายทั้งภาษาญี่ปุ่นและภาษาอังกฤษ จึงได้มีการรวบรวมคำศัพท์สำคัญที่ใช้บ่อยๆ ไว้ดังนี้ คือ

  • Andon หรือเรียกว่าอันดง คือ สัญลักษ์ในการมองเห็นเพื่อสื่อถึงปัญหาของเครื่องจักร
  • Autonomation (Jidoka) คือ การที่คนหรือเครื่องจักรหยุดการผลิตทันทีที่มีปัญหาเกิดขึ้น
  • Autonomation เป็นหนึ่งในองค์ประกอบของกระบวนการผลิตแบบโตโยต้า
  • Bottleneck หรือคอขวด คือ กระบวนการที่จำกัดผลผลิตของทั้งระบบ อีกนัยหนึ่งก็ คือ กระบวนการที่มีรอบเวลาช้าที่สุด หรือกำลังการผลิตต่ำที่สุด
  • Cellular Manufacturing คือ การจัดผังโรงงานโดยการวางเครื่องจักรตามลำดับของการผลิต ทำให้การไหลของงานดีขึ้น
  • Change Agent คือ ผู้นำในการเปลี่ยนแปลงแนวคิดลีนในองค์กร เช่น ลีนมาเตอร์ (Lean Master)
  • Changeover คือ การปรับตั้งเครื่องจักรเพื่อเปลี่ยนรุ่นในการผลิตสินค้า
  • Changeover Time คือ เวลาทั้งหมดที่ใช้ในการเปลี่ยนรุ่นการผลิต ซึ่งเริ่มตั้งแต่เวลาที่งานตัวสุดท้ายก่อนเปลี่ยนรุ่นผลิตเสร็จ จนกระทั่งเริ่มการผลิตงานดีตัวแรก หลังการปรับเครื่องเพื่อเปลี่ยนการผลิต
  • หรือรอบเวลาในการผลิต คือ ความถี่ของเวลาที่ชิ้นงานผลิตเสร็จทุกๆ หนึ่ง ตัว เป็นเวลาที่ได้จากการสังเกตุจับเวลา เวลานี้ถูกรวมเวลาที่ใช้ในการผลิตจริงเวลาในการเตรียมการ การหยิบชิ้นงานเข้าและออกจากเครื่องจักร เข้าด้วยกัน
  • Downtime คือ เวลาของการผลิตที่สูญเสียไป ไม่ว่าจะเป็นการวางแผนล่วงหน้าหรือไม่ได้วางแผนก็ตาม
  • Dock To Dock คือ ช่วงระยะเวลาตั้งแต่วัตถุดิบถูกรับเข้ามาในคลังสินค้า จนกระทั้งวัตถุดิบนั้นออกจากคลังสินค้าไปในรูปของสินค้าสำเร็จรูป เป็นการวัดการหมุนเวียนสินค้าคงคลังอย่างหนึ่งที่ลีนสนใจ
  • Efficiency คือ การที่สามารถบรรลุความต้องการของลูกค้าได้โดยการใช้ทรัพยากรในการผลิตน้อยที่สุด
  • Error Proofing คือ วีธีการที่ช่วยให้พนักงานไม่เกิดความผิดพลาดขึ้นในการปฏิบัติงานบางครั้งเรียกว่า Fool Proof, Mistake-Proofing และ Poka Yoke
  • Flow Production คือ ระบบการผลิตที่ Henry Ford ใช้ที่โรงงานที่ Highland Park
  • Michigan ในปี ค.ศ. 1913 โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อลดเวลาที่ใช้ในการผลิตรถยนต์
  • Gewba เป็นภาษาญี่ปุ่นที่หมายถึงสถานที่จริง โดยทั่วไปในโรงงานหมายถึงในสายการผลิต (Shop Floor)
  • Heijunka คือ การปรับเรียบสายการผลิตโดยการผลิตสินค้าทุกรุ่นทุกวันด้วยปริมาณที่สม่ำเสมอตลอดช่วงเวลาของการผลิต
  • สินค้าคงคลัง โดยทั่วไปประกอบไปด้วยวัตถุดิบ (Raw Material) สินค้าในกระบวนการผลิต (Work In Process : WIP) และสินค้าผลิตเสร็จรอขาย
  • Inventory Turnover เป็นดัชนีวัดการไหลเวียนของสินค้าคงคลังเทียบกับยอดขาย มีหน่วยเป็นรอบ ตัวเลขนี้ยิ่งมากยิ่งดี
  • Just In Time Production หรือระบบการผลิตแบบทันเวลาพอดี คือ ระบบที่ทำการผลิตเมื่อมีความต้องการเท่านั้นโดยจะผลิตเฉพาะสิ่งที่ต้องการ ด้วยปริมาณเท่าที่ต้องการเท่านั้น ถือว่าเป็นองค์ประกอบหลักของระบบการผลิตแบบโตโยต้า ร่วมกับ Jidoka โดยมี Heijunka เป็นรากฐานที่สำคัญและมีองค์ประกอบที่สำคัญดังนี้ คือ Pull System, , Continuous Flow
  • คือ การปรับปรุงเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง (Incremental Continuous Improvement) เน้นที่ความง่าย (Simple) ในการปรับปรุงและจำนวนของกิจกรรมในการปรับปรุง (Many Small Improvements)
  • คือ อุปกรณ์ที่เป็นสัญลักษณ์ที่ให้อำนาจในการสั่งผลิตหรือเบิกงานได้ เป็นเครื่องมือสำคัญของระบบดึง (Pull System)
  • Lean Manufacturing หรือการผลิตแบบลีน (Lean Production) คือ ระบบการผลิตที่มุ่งเน้นในการลดหรือกำจัดความสูญเปล่า (Waste) โดยการปรับปรุงอย่างต่อเนื่อง เพื่อลดต้นทุนและเพิ่มผลิตภาพ โดยยึดความพึงพอใจของลูกค้าเป็นหลัก
  • (Waste) คือ กิจกรรมต่างๆ ที่ทำโดยใช้ทรัพยากรต่างๆ แต่ไม่ได้สร้างคุณค่าให้เกิดขึ้นในมุมมองของลูกค้า
  • (Variation) คือ ความไม่สม่ำเสมอที่เกิดขึ้นในกระบวนการผลิต
  • (Overburdened) คือ การที่คนหรือเครื่องจักรทำงานมากเกินกำลัง
  • One Piece Flow คือ การผลิตและเคลื่อนย้ายชิ้นงานอย่างต่อเนื่อง เพียงครั้งละหนึ่งชิ้นเท่านั้น ทำให้ไม่มีการรอคอยและลดสินค้าคงคลังในกระบวนการผลิต
  • Pull Production คือ วิธีในการควบคุมการผลิต โดยให้กระบวนการผลิตที่อยู่ด้านหลัง เป็นผู้ของานจากกระบวนการก่อนหน้า เพื่อทำการผลิต การผลิตแบบดึงจะทำให้ไม่เกิดการผลิตที่มากเกินไป และยังเป็นองค์ประกอบสำคัญของ JIT อีกด้วยPoint of Use Storage คือ การเก็บชิ้นงานหรืออุปกรณ์ให้ใกล้กับบริเวณที่ต้องการมันมากที่สุดเท่าที่จะทำได้
  • Red Tag คือ ป้ายสีแดงที่บอกถึงไม่ความต้องการสิ่งของนั้น และต้องการให้ย้ายออกจากสายการผลิตระหว่าง 5ส.
  • Set Up Reduction คือ กระบวนการลดเวลาที่ใช้ในการเปลี่ยนรุ่นเพื่อการผลิต
  • Standardized Work คือ การจัดทำขั้นตอนการทำงานที่แน่นอนสำหรับพนักงานผู้ปฏิบัติงานในสายการผลิต
  • Standard Inventory คือ ปริมาณของสินค้าคงคลังเท่าที่จำเป็นที่อยู่ที่หน้ากระบวนการใดๆ เพื่อทำให้กระบวนการสามารถดำเนินไปได้อย่างราบรื่น
  • Takt Time คือ อัตราความต้องการงานของลูกค้า ซึ่งคำนวณได้จากเวลาที่มีในการผลิตหารด้วยจำนวนที่ลูกค้าต้องการ
  • Three Ms เป็นสิ่งที่ระบบการผลิตแบบโตโยต้าพยายามกำจัด ได้แก่ Muda, Muri, Mura
  • Value Stream Mapping คือ ผังที่ทำขึ้นเพื่อแสดงทุกขั้นตอนที่เกี่ยวข้องกับการไหลของวัตถุดิบและข่าวสาร ตั้งแต่การสั่งซื้อจนถึงการจัดส่ง
  • Visual Management คือ วิธีการในการสื่อสารให้คนที่ไม่คุ้นเคยกับกระบวนการผลิตสามารถเข้าใจได้ภายในเวลาอันสั้นด้วยการมองเห็น และเมื่อเกิดความผิดปกติขึ้นก็สามารถทราบได้ อันจะก่อให้เกิดการควบคุมและแก้ไข อาจเป็นป้าย สี สัญลักษณ์ หลอดไฟ หรืออื่นๆ ก็ได้
  • Work In Process (WIP) คือ ชิ้นงานที่ยังอยู่ระหว่างการผลิต





Loading Disqus Comments ...
Loading Facebook Comments ...

ใส่ความเห็น

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

No Trackbacks.