โลจิสติกส์ หรือ ลอจิสติกส์ (logistics) คืออะไร ? และกิจกรรมหลักด้านโลจิสติกส์


หรือ ลอจิสติกส์ () หมายถึง กิจกรรมที่มีการเคลื่อนย้าย จัดเก็บสินค้า วัสดุ วัตถุดิบ เอกสาร จากที่หนึ่งไปสู่อีกที่หนึ่ง ในระยะเวลาชั่วคราวหรือระยะเวลายาวนาน โดยมีความพยายามในการจัดการกิจกรรมต่างๆ เหล่านี้ ให้เกิดค่าใช้จ่ายโดยรวมต่ำที่สุด

กระบวนการส่วนหนึ่งของ โลจิสติกส์ ในการขนส่ง ของการจัดการเท่านั้น ยังมีกิจกรรมอื่นๆ ที่เป็นอีกส่วนของการจัดการโลจิสติกส์ (logistics) อีกมากมาย ตัวอย่างเช่น การจัดการคลังสินค้า , การกระจายสินค้า , การจัดการสินค้าคงคลัง , การบรรจุภัณฑ์ ,การรับส่ง , ข้อมูลต่างและระบบสารสนเทศต่างๆ เป็นต้น

โลจิสติกส์ (logistics) คืออะไร ?

กิจกรรมหลักในการจัดการโลจิสติกส์

กิจกรรมต่างๆ ที่อยู่ในขอบข่ายการกระบวนการโลจิสติกส์ ประกอบด้วย

  • งานบริการลูกค้า
  • การวางแผนเกี่ยวกับตำแหน่งที่ตั้งของอาคารโรงงาน คลังสินค้า
  • การพยากรณ์และการวางแผนอุปสงค์
  • การจัดซื้อจัดหา
  • การจัดการสินค้าคงคลัง
  • การจัดการวัตถุดิบ
  • การเคลื่อนย้ายวัตถุดิบ
  • การบรรจุหีบห่อ
  • การดำเนินการกับคำสั่งซื้อ
  • การขนของและการจัดส่ง
  • () อาทิเช่น การจัดการสินค้าคืน
  • การจัดการกับช่องทางจัดจำหน่าย
  • การกระจายสินค้า
  • คลังสินค้าและการเก็บสินค้าเข้าคลัง
  • การจราจรและการขนส่ง
  • กิจกรรมการแปรรูปเพื่อนำกลับมาใช้ใหม่
  • การรักษาความปลอดภัย


เป้าหมายที่สำคัญของโลจิสติกส์

  • ความรวดเร็วในการส่งมอบสินค้า (Speed Delivery)
  • การไหลลื่นของสินค้า (Physical Flow)
  • การไหลลื่นของข้อมูลข่าวสาร (Information Flow)
  • การสร้างมูลค่าเพิ่ม (Value Added) ในกิจกรรมที่เกี่ยวข้องกับความต้องการของตลาด (Market Demand)
  • ลดต้นทุนในส่วนที่เกี่ยวกับการดำเนินการเกี่ยวกับสินค้าและการดูแลและขนส่งสินค้า (Cargoes Handling & Carriage Cost)
  • เพิ่มศักยภาพและประสิทธิภาพของการแข่งขัน (Core Competitiveness)

กิจกรรมที่สำคัญของโลจิสติกส์

  • Order management/Customer service คือ การจัดการการรับหรือส่งสินค้า และ การบริการลูกค้า
  • Packaging คือ การคัดเลือกบรรจุภัณฑ์เพื่อมาใช้บรรจุสินค้า
  • Material handling คือ การขนถ่ายวัสดุภายในโรงงาน หรือ ในคลังสินค้า
  • Transportations/Mode of transportations (Domestic & International) คือ การขนส่งสินค้าระหว่างสถานที่ต่างๆ ทั้งในและต่างประเทศ
  • Warehouse management (Layout, locations, control technology/equipment, facility) คือ การจัดการคลังสินค้า ไม่ว่าจะเป็นการวางผังสินค้า หรือ สถานที่ ที่จะตั้งคลังสินค้า
  • Inventory control systems (Qty)/ material management คือ ระบบในการบริหารสินค้าคงคลัง เพื่อให้เกิดการหมุนเวียนหรือกระจายสินค้าได้อย่างมีประสิทธิภาพ
  • Supplier management/material management คือ การบริหารจัดการผู้ผลิตวัตถุดิบให้เรา(Supplier) เพื่อให้ได้ วัตถุดิบที่มีคุณภาพ และ เพียงพอต่อความต้องการในเวลาที่เหมาะสม
  • Distribution center/distribution hub คือ การกำหนดแหล่งที่ตั้งในการกระจายสินค้า เพื่อให้เกิดการกระจายสินค้าได้อย่างทั่วถึง
  • Manufacturing/production control คือ ระบบควบคุมการ

กรณีตัวอย่าง : ร้านขายหนังสือ “คอมพิวเตอร์” ที่เกี่ยวข้องกับกระบวนการโลจิสติกส์

  • 1. บริษัทส่งหนังสือ เข้ามาทางศูนย์กระจายสินค้า หรือตัวกลางรับหนังสือคอมพิวเตอร์ เช่น หนังสือซ่อมคอมพิวเตอร์ , หนังสือตกแต่งภาพ , หนังสือสอนพิมพ์ดีด มีหนังสือรวมทั้งหมด 3 เล่ม ถือเป็นกิจกรรมการนำสินค้า นับเป็น กิจกรรมการขนส่งสินค้า
  • 2. ศูนย์กระจายสินค้า หรือตัวกลางได้รับหนังสือคอมพิวเตอร์ทั้งหมด 3 เล่ม จัดเก็บไว้สต๊อกสินค้า หรือคลังสินค้าของศูนย์กระจายสินค้า โดยแยกประเภทของแต่หมวดเอาไว้ ถือเป็น กิจกรรมคลังสินค้า
  • 3. ทางศูนย์กระจายสิค้าได้รับคำสั่งซื้อจาก ร้านขายหนังสือที่ต่างๆ เช่น ร้าน A , ร้าน B , ร้าน C เป็นต้น ทางศูนย์กระจายสินค้าติดต่อกับคลังสินค้า นำหนังสือคอมพิวเตอร์ขึ้นรถบรรทุก เตรียมจัดส่งสินค้าต่อไป ถือเป็น กิจกรรมคลังสินค้า กิจกรรมการขนส่ง การรับคำสั่งซื้อ
  • 4. เมื่อหนังสือมาถึงยังร้านขาย หรือจำหน่ายหนังสือ ทำการขนสินค้าลงจากรถขนสินค้า และจัดเข้าร้านขายหนังสือ ถือเป็น กิจกรรมการกระจายสินค้า ช่องทางการกระจาย
  • 5. เมื่อหนังสือถูกจำหน่ายออกไปนั้น ข้อมูลของหนังสือจะถูกบันทึกด้วยระบบคอมพิวเตอร์ และแจ้งกับศูนย์กระจายสินค้า ว่าสาขาไหน หรือที่ไหนบ้าง จำหน่ายหนังสือออกไปจำนวนเท่าไหร่ และหมดหรือยัง จะได้เตรียมการสั่งซื้อต่อไป ถือเป็น กิจกรรมสารสนเทศ

ถือเป็นตัวอย่างหนึ่งเท่านั้น ยังมีให้อ่านเพิ่มเติมเกี่ยวกับ : กิจกรรมหลักด้านโลจิสติกส์ (logistics activities) 13 กิจกรรม




  • GeetiS

    หวัดดีครับ ผมขอเพิ่มเติมนิดนึงนะครับ
    -ผมเจอคำถามนี้มาเยอะมาก ว่า Logistics คืออะไร
    -ตอนแรกๆ ผมก็จะตอบนู้นี้นั้นเยอะเยะไปหมด
    ต้นน้ำปลายน้ำมั้ง กระบวนการอย่างนี้ กระบวนการอย่างนั้น
    พูดยืดยาวไม่มีที่สิ้นสุด สุดท้าย ผมเลยต้องออกตามหา คำที่ใช้สักคำ

    จนวันนึงผมก็พบคำที่ผมคิดว่าเหมาะ กับคำถามว่า logistics คืออะไร ที่สุด (สำหรับผมนะ)

    – การปฎิบัติการทุกอย่างที่จำเป็นต่อการส่งมอบสินค้า หรือ บริการ

    คุณ จกท. เห็นด้วยไหมครับ

    • ขอบคุณสำหรับความเห็นนะครับ
      ตามที่คุณ GeetiS บอกล่ะครับเป็นกระบวนการตั้งแต่ต้นน้ำ จนปลายน้ำ
      แต่ทั้งหมดทั้งมวล มันก็ต้องขึ้นอยู่กับการบริการที่เข้ามาเป็นส่วนเกี่ยวข้องเหมือนกัน
      ถ้าสินค้าดีขนาดไหน แต่บริการห่วยก็จบ ^^

  • GeetiS

    คือ ที่ผมบอกไปนั้นไม่ได้ต้องการจะบอกว่าLOgistics นั้นทำนางยังไง และอย่างไร

    แต่ผมต้องการบอกถึงความหมายของ Logistics ที่เข้าใจได้ง้ายๆที่สุดครับ

    และที่ผมบอกถึง “ปฎิบัติทุกอย่างที่จำเป็นต่อการส่งมอบ หรือ บริการ ” นั้น ก็คือ การมุ่งหาลูกค้า เพราะสุดท้ายเราก็ต้องส่งมอบให้ลูกค้าคนสุดท้าย หรือส่งต่อให้เป้าหมายเรา

    นี้คือสิ่งที่ผมอยากจะบอกครับ

    • ขอบคุณครับ ^^

  • สุภาภรณ์ ระงับทุกข์

    ดิฉันอยากทราบว่า หนังสือการจัดเก็บเอกสารในคลังสินค้า มีขายที่ไหนบ้าง ดิฉันต้องการจริง ๆ เพื่อนำไปสอนนักเรียน ถ้าหากทราบช่วยกรุณาแจ้ง ทาง
    E-mailให้ดิฉันทราบด้วย จักขอบพระคุณยิ่ง

    • เดี๋ยวติดตามหาข้อมูลให้นะครับ

  • Gunners

    พี่ค้าบ คือผมจะไปสอบสัมภาษณ์คณะนี้ น่ะครับ ผมจะต้อง เตรียมตัวยังไงบ้างครับ จะสอบวันอาทิดที่ 1 แล้วอ่าค้าบ

    • โดยรวมๆ นะครับ น้องมีต้องเข้าใจคำ 2 คำนี้ก่อนว่า logistics และ supply chain มันคืออะไร และมีหน้าที่ทำอะไรบ้าง ในเวบพี่ก็มีข้อมูบ้างส่วนนะครับลองค้นหาดู โชคดีนะครับ ^^

  • Gunners

    ครับผม ขอบคุณครับ พี่

  • Aquare Gento

    อยากทำงาน logistics มากเลยค่ะ แต่ไม่รู้ว่าต้องเก่งวิชาไหนที่สำคัญๆบ้างคะ? ช่วยแนะนำหน่อยค่ะ

  • Pingback: คำศัพท์พื้นฐานโลจิสติกส์ (logistics) ที่ควรรู้! | logistiCafe.com()